لوتوس

فرشتگان کوچکی به زمین آمده‌اند، اما کمی با عجله و زودتر از موعد مقرر، اینان هنوز توانایی تنفس هوای سنگین زمین را ندارند و چند روزی را باید در قصری شیشه‌ای سر کنند. چشمانی مشتاق از پشت شیشه به آنها می‌نگرند؛ گویی این زمان طولانی‌تر از نه‌ ماه انتظار است…
مفاهیم پایه
نام‌های مختصر و کوتاه/ نام‌های دیگر:
تختخواب نوزاد نم‌دار (مرطوب)
انکوباتور به چه معنی است؟
گرما را حفظ کردن/ روی تخم خوابیدن=Incubate
دستگاهی که گرما را حفظ می‌کند/ نگه می‌دارد= Incubator
این دستگاه برای چه به کار می‌رود؟
یک انکوباتور نوزاد عمدتاً برای ثابت نگه داشتن دمای ۳۷ درجه سانتی‌گراد درون بدن نوزاد به کار می‌رود. همچنین اکثر انکوباتورها هوا را مرطوب  و می‌توانند مقداری اکسیژن به آن اضافه کنند.
فیزیولوژی
دمای درونی بدن انسان باید در ۳۷ درجه سانتی‌گراد نگه داشته شود. هنگامی که این دما بسیار زیاد  یا بسیار کم می‌شود، ممکن است اعضای بدن آسیب دیده و بیمار شود یا حتی مرگ اتفاق بیفتد. نوزادان نارس (نوزادانی که زودتر از موعد مقرر به دنیا می‌آیند)، سیستم عصبی تکامل‌نیافته داشته و همچنین به علت کمبود انرژی قادر به تنظیم دمای درونی بدنشان نخواهند بود. بنابراین نیاز است تا از دمای بدنشان به وسیله انکوباتور محافظت شود.
ما فقط می‌توانیم به نوزادان کوچک، مقدار کمی غذا برای رشدشان برسانیم. هدف این است که آنها همه انرژیشان را به جای نگه داشتن دمای بدنشان، صرف رشدشان کنند. بنابراین بعضی مواقع با استفاده از انکوباتور به رشد نوزادان کمک می‌شود.

انکوباتور چگونه کار می‌کند؟
تشکی که نوزاد در آن خوابانده می‌شود به طور کامل با یک سایبان پلاستیکی شفاف از اطراف پوشانده می‌شود. دمای درون انکوباتور به وسیله یک المنت گرمایی (هیتر) در زیر تشک افزایش پیدا می‌کند. در نزدیک هیتر، موتوری بریا کنترل فن تعبیه شده تا هوای تازه را از فیلتر (صافی) گرفته و آن را برای گرم نمودن هوا به قبل از هیتر هدایت نماید. هوا از طریق شکاف‌های موجود، در داخل فضای بالای تشک داخل انکوباتور جریان پیدا می‌کند و به چرخش درمی‌آید. دمای هوای موجود به وسیله سنسورهای دمایی داخل دستگاه مانیتور شده و با فرمان کنترلی که به هیتر می‌رسد، تنظیم می‌شود. انکوباتور همچنین دمای پوست نوزاد را نیز با یک پروب دمایی پوستی که بر روی پوست نوزاد قرار می‌گیرد، مانیتور می‌کند. اپراتور همچنین می‌تواند انکوباتور را برای کنترل هوا  یا کنترل دمای پوست نوزاد (حالت سروکنترل) تنظیم کند (servo control mode). اکسیژن اضافی توسط یک اتصال اینلت اکسیژن (Inlet Connection) به داخل فرستاده  و در آنجا با هوای تازه خارج شده از فیلتر (صافی) ترکیب می‌شود. رطوبت با استفاده از یک حمام آب (رطوبت‌سازی پسیو) و یا با چکاندن آب بر روی یک المنت گرمایی (رطوبت‌سازی اکتیو) قابل افزایش است. از نوزاد توسط درب‌های ارتباطی مخصوص پرستاری می‌شود.
 واحدهای اندازه‌گیری
 دما: درجه سانتی‌گراد
حجم گاز ورودی نهایی: لیتر در دقیقه L/min
رطوبت نسبی: درصد %
غلظت اکسیژن: درصد %
مقادیر نوعی (Typical):
دمای هوا: ۳۲ تا ۳۸ درجه سانتی‌گراد
دمای پوست نوزاد: ۳۴ تا ۳۶ درجه سانتی‌گراد
مقدار حجم گاز ورودی نهایی: ۳۵ لیتر در دقیقه
رطوبت‌ نسبی: ۵۰ تا ۱۰۰ درصد (۱۰۰%-۵۰)

ایرادهای معمول
 بیشتر آسیب‌ها و مرگ کودکانی که در انکوباتور اتفاق می‌افتد، در اختلال در کارکرد ترموستات و گرم شدن بیش از اندازه محفظه که باعث عملکرد نادرست بدن کودک می‌شود. بعضی از نقایص طراحی ممکن است باعث ایجاد آتش‌سوزی یا شوک الکتریک در سیستم شود.
در صورتی که سنسور دما تماس درستی با پوست کودک نداشته باشد، دمای خوانده شده کمتر از دمای واقعی خواهد بود و در نتیجه گرمای بیشتری توسط دستگاه تولید شده که باعث ایجاد گرمای بیشتر از حد در محفظه و ایجاد مشکلات ناشی از آن می‌شود. از طرف دیگر، اتصال محکم سنسور نیز باعث ایجاد حساسیت و آسیب پوستی نوزاد می‌شود. در نتیجه لازم است که دمای کودک مرتب توسط کاربر چک شود. مقدار زیاد اکسیژن باعث ایجاد مسمومیت، ایجاد بافت فیبری در پشت عدسی چشم که در بزرگسالان باعث جدا شدن شبکیه می‌شود، می‌گردد.
در نتیجه لازم است که مقدار اکسیژن مدام کنترل شود. انکوباتور دستگاهی است که نویز صوتی زیادی تولید می‌کند که بر روی قدرت شنوایی نوزاد تأثیر منفی دارد. شدت این نویز در بعضی موارد به ۹۰ تا ۱۰۰ دسی‌بل نیز می‌رسد. در صورتی که حداکثر شدت مجاز بر طبق استانداردهای تجهیزات پزشکی، ۶۰ دسی‌بل است.
درهای دستگاه لازم است به گونه‌ای طراحی شود که حرکت نوزاد و دست و پا زدن او باعث باز شدن در نشود. در صورت باز شدن در، امکان افتادن نوزاد و آسیب‌ جدی به وی وجود دارد.
در انکوباتورهای قدیمی از دماسنج جیوه‌ای استفاده می‌شده است و هنوز هم در بعضی از مراکز از این سیستم‌ها استفاده می‌شود. در هنگام تمیز کردن دستگاه، امکان ترک خوردن یا شکستن دماسنج وجود دارد. در این صورت بخار جیوه وارد دستگاه می‌شود که سمی و برای نوزاد خصوصاً آنهایی که به مدت طولانی در انکوباتور قرار می‌گیرند، بسیار خطرناک است.
ملاحظات خرید
 قیمت این سیستم بسته به لوازم جنبی همراه آن، متفاوت است. در سیستم‌های پیشرفته طراحی به‌گونه‌ای صورت گرفته است که کمترین افت دما در هنگام باز وبسته شدن در وجود داشته باشد و امکان تنظیم ارتفاع به صورت خودکار دارد.
در بیمارستان‌ها و مراکز درمانی می‌توانند قرارداد نگهداری و سرویس را با فروشنده یا شرکت‌های ارائه‌کننده خدمات مورد نظر امضا کنند.
خرید خدمت این اطمینان را به وجود می‌آورد که نگهداری پیشگیرانه به موقع انجام می‌پذیرد. قبل از قطعی کردن خرید و بسته شدن قرارداد لازم است تکلیف این موضوع به درستی روشن شود.
پارامترهایی که در هنگام خرید باید به آنها توجه شود، عبارت است از: تأییدیه FDA، گواهینامه CE، متحرک بودن یا نبودن، محدوده کنترل دما (هوای محفظه و سطح پوست) نمایشگر دمای هوای محفظه و پوست، آلارم‌ها، ترموستات جایگزین در صورت نقص در ترموستات اصلی، کنترل اکسیژن، کنترل رطوبت، وجود سیستم فتوتراپی، سطح حداکثر نویز صوتی، نوع باتری، ابعاد و وزن دستگاه، شکل و مشخصات دیواره‌ها و درها، مدت زمان گارانتی و خدمات پس از فروش.
شرکت‌های سازنده انکوباتور

Air Shields, Airborne Life Support Systems, Atom Medical, Bio MS, Drager, Fanem, Gigante, Ginevri, Magma, Medicor, Mediprema, Medix, Ohmeda, Parker, Phonenix Medical, Guido Rayos, TSE.

مهسا محق – ماهنامه مهندسی پزشکی – شماره ۶۶ ، سال ششم ، مهرریافت /۱۳۸۵

دریافت فایل مقاله به صورت چاپ شده در مجله از این لینک