مجازی همان واقعیست!

نمیدانم سبک «رئالیسم جادویی» برایتان جذابیتی دارد یا هرگز کتابهای «گابریل گارسیا مارکز» را خواندهاید؟ وی به گونه واقعیت و خیال، توهم و واقعیت و مجاز را در هم می آمیزد که تا به خود بیاید، بسیاری از توهمهایش را باور کردهاید! تا مدتها این سبک تنها در ادبیات رواج داشت اما پای “مجاز” به علم نیز باز شده است. اگر روزی دیدید که شخ مثلا با تابلو صحبت می کند به عقلش شک نکنید حتی تعجب هم نکنید! همه زیر سر پدیده ای نوظهور به نام واقعییت مجازی است!واقعیت مجازی ترجمه عبارت «Virtual realily»، فنآوری جدیدی است که تقریباً در تمام زمینهها به کار گرفته شده است. بگذریم که بر سر ترجمه آن به واقعیت مجازی یا حقیقت مجازی چه بحثهایی برپا بود. واقعیت یا حقیقت؛ آنچه که هست یا آنچه که باید باشد… از بحث فلسفی بگذریم که پایانی ندارد، در در این مقاله به تعریف علمی این عبارت می پردازیم.
طبیعی است که جهت آشنایی با هر واژه یا عبارت جدید به فرهنگ لغت مراجعه شود. ترکیب پارادوکس برانگیز «Virtal Reality» که در فارسی واقعیت مجازی نامیده میشود، در ویرایش هفتم فرهنگ لغات پیشرفته آکسفورد بدین صورت تعریف شده است:«تصاویر ساخته شده به وسیله کامپیوتر که به نظر میرسد ناظر خود را در برگرفته و واقعی به نظر میرسد.» ویرایش پنجم فرهنگ تشریحی اصطلاحات کامپیوتری مایکروسافت که در سال ۲۰۰۵، به چاپ رسیده است تعریفی به صورت زیر برای واقعیت مجازی ارائه میکند: «یک محیط سهبعدی شبیهسازی شده که کاربر میتواند به گونهای با آن کار کند که گویی یک محیط فیزیکی است.
کاربر، محیط را در صفحههای نمایشی میبیند که احتمالاً برروی یک جفت عینکهای ویژه سوار شده است. وسایل ورودی ویژه همچون دستکشها یا لباسهای مجهز به سنسورهای حرکتیاب، عملیات کاربر را تشخیص میهد. سر نام آن، VR است.» عناصر کلیدی واقعیت مجازی عناصر اصلی هر سیستم واقعیت مجازی عبارت است از دنیای مجازی، عجین شدن، فیدبک حسی (در پاسخ به ورودیهای کاربر) و ارتباط متقابل.
عنصر کلیدی اول: دنیای مجازی به دو صورت تعریف میشود:
الف) یک فضای موهومی که معمولاً از طریق یک واسطه بروز مییابد.
ب) توصیفی از مجموعهای از اشیاء در فضا و قوانین و ارتباطات حاکم بر آن اشیاء. عنصر کلیدی دوم: عجین شدن به دو دسته عجین شدن جسمی و فکری تفکیک میشود.
به نوع جسمی، عجین شدن حسی نیز گفته میشود. تعاریف متفاوتی برای این عنصر کلیدی ارائه شده است که میتوان با در نظر گرفتن همه آنها، عجین شدن را به صورت زیر تعریف نمود:
«احساس بودن در یک محیط که میتواند یک حالت ذهنی خالص باشد یا توسط لوازم فیزیکی
عجین شدن ذهنی: حالت درگیر شدن به صورت عمیق.»
عجین شدن فیزیکی «وارد شدن به یک واسط به صورت بدنی، تحریک مصنوعی حواس به وسیله فنآوری که البته به معنای درگیری تمام حواص یا کل بدن نیست.»
عنصر کلیدی سوم: فیدبک حسی فیدبک حسی، لازمه واقعیت مجازی است. سیستم واقعیت مجازی، فیدبک سیستم به کاربران بر اساس موقعیت فیزیکی آنان فراهم میآورد. در بیشتر موارد، فیدبک به صورت دیداری است اما محیطهای واقعیت مجازی نیز وجود دارد که در آنها حس «لمس» تجربه میشود. دستیابی به فیدبک دو طرفه سریع، مستلزم استفاده از کامپیوترهای پرسرعت به عنوان وسایل واسط است.
جهت ایجاد خروجی حسی یک سیستم واقعیت مجازی در مکان کاربر، سیستم باید قادر به ردیابی حرکت باشد. معمولاً حرکت سر کاربر، یک دست یا شیء گرفته شده با دست، ردیابی میشود. سیستمهای پیشرفته قادراست بسیاری از مفاصل اصلی را ردیابی نماید. روشهای متنوعی جهت ردیابی وجود دارد که در بخش دوم زنگ تحقیق مورد بررسی قرار خواهد گرفت. عنصر کلیدی چهارم: ارتباط متقابل برای اینکه واقعیت مجازی، درست به نظر برسد باید قادر به پاسخگویی به کردار کاربر باشد. توانایی تأثیرگذاری بر دنیای ساخته شده توسط کامپیوتر، یک شکل از ارتباط متقابل را نشان میدهد.
شکل دیگر توانایی تغییر دیدگاه شخص به اطراف است. تعریف واقعیت مجازی با توجه به مفاهیم مطرح شده میتوان به تعریفی قابل قبول از واقعیت مجازی به این ترتیب رسید: «واسطهای ترکیب یافته از شبیهسازیهای کامپیوتری دارای اثر متقابل که مکان کاربر و کردار او را حس کرده و فیدبک را جایگزین یا اضافه بر یک یا چند حس قرار میدهد و بدین شکل حس عجین شدن ذهنی یا حضور در یک شبیهسازی (دنیای مجازی) را فراهم میآورد.»
معرفی چند اصطلاح مرتبط
محیط گروهی
کاربران چندگانه که در محیط مجازی ارتباط متقابل دارند و لزومی به بروز در واقعیت مجازی ندارد. یک محیط واقعیت مجازی گروهی را میتوان به حضور چندگانه یا وجود چند کاربر اطلاق کرد.
Avatar
الف) شیء مجازی جهت نمایش یک کاربر یا یک شیء فیزیکی در دنیای مجازی (معمولاً دیداری) این نمایش ممکن است هر فرمی به خود بگیرد، ب) شیء مجسم شده توسط کاربر و ج) برگرفته شده از زبان هندی، تجسم زمینی یک الهه.
واقعیت مصنوعی
در واقعیت مصنوعی، عملکرد کاربر به شکل ارتباط بدنی به یک دنیای گرافیک مشاهده میشود و پاسخهایی ایجاد میکند که این توهم را که اعمال وی در آن دنیا انجام میگیرد را تداوم میبخشد. محیط مجازی یا دنیای مجازی مثالی از دنیای مجازی که به عنوان واسطهای با اثر متقابل همانند واقعیت مجازی به نمایش درمیآید. فضای سایبر مکانی که تنها در ذهن کاربران اغلب در نتیجه فنآوری ایجاد میشود و افرادی را که از نظر جغرافیایی دور هستند را قادر به برقراری ارتباط میسازد.
واقعیت افزوده
واقعیت افزوده نوعی از واقعیت مجازی که در آن تحریک ساختگی بر روی اشیاء دنیای واقعی قرار میگیرد تا اطلاعات بیشتری پدید آورد و آنچه با حواس برای انسان غیرقابل درک است را قابل درک سازد. حضور از راه دور توانایی ارتباط متقابل مستقیم (اغلب توسط واسط کامپیوتر) با یک محیط واقعی از نظر فیزیکی و دوردست از دیدگاه شخصی اول؛ هیچ محدودیتی بر روی مکان محیط دوردست یا اندازه وسیله به کار رفته جهت انجام فرمانهای کاربر در مکان دور وجود ندارد.
تاریخچه واقعیت مجازی
دانستن روند بهوجود آمدن این پدیده و نیازی که سبب بروز آن شده است، به استفاده صحیح از آن کمک شایانی خواهد نمود. واقعیت مجازی برخلاف تصور موجود، چندان هم جوان نیست و اولین فنآوریهایی را که میتوان به این پدیده نسبت داد، به ۱۹۱۶ بازمیگردد. بیشتر تحقیقات در این زمینه به صورت تحقیقات آکادمیک دانشگاهی یا نظامی بوده است و تا تبدیل آنها به سیستمهای تجاری راه درازی باقی است.
تگها: تکنولوزی, واقعیت مجازی