اولین همه‌گیری منتشر (پاندمی) ثبت‌شده آنفلوانزای خوکی درسال ۱۹۱۸ بوده که میلیون‌ها قربانی گرفته. یعنی بیماری جدیدی نیست. اما این سری یه تفاوت عمده داره، و اون هم سرعت انتشارشه. یعنی وسعت جغرافیایی که بیماری در سال ۱۹۱۸ درمدت ۶ ماه طی کرده، پاندمی اخیر درمدت ۶ هفته پیموده.
داخل پرانتز، یه توضیحی راجع به Attack Rate بدم. یعنی اگه ۱۰۰ نفر در معرض یه عامل بیماری‌زا قرار بگیرن چندنفرشون بیمار می‌شن. این میزان درمورد آنفلوانزای پرندگان ۱۵٪ – ۵٪ هست و درمورد نوع خوکی ۳۳٪ – ۲۲٪. یعنی در خوشبینانه‌ترین حالت، قدرت سرایت نوع خوکی بیش از ۲ برابر نوع پرندگانه. اما میزان مرگ که در نوع پرندگان خیلی بالاست، خوشبختانه درنوع خوکی حدود نیم درصده.
پیش‌بینی می‌شه که پاندمی ۲۰۰۹ حدود ۲ سال مهمون مردم دنیا باشه و در این ۲ سال حدود ۲ میلیارد نفر رو درسطح جهان مبتلا کنه.
درمورد ایران، پیش‌بینی برای این ۲ سال، چیزی حدود ۲۴ میلیون مورد ابتلاست که یک‌ونیم میلیون نفرشون احتیاج به بستری خواهند داشت و پیش‌بینی می‌شه که بین ۱۰۵۰۰۰ تا ۲۴۵۰۰۰ مورد مرگ به همراه داشته باشه.
البته این موارد بستری و مرگ بیشتر در گروه‌های پرخطر خواهد بود، مثل جمعیت خردسال و سال‌خورده، بیماران با مشکلات سیستم ایمنی مثل بیماران مبتلا به ایدز، و همچنین مبتلایان به بیماری‌های مزمن. نکته مهم اینه که درصورت ابتلای فرد سالم، با مراقبت و درمان صحیح، فرد درمدت ۵ تا ۷ روز بهبود پیدا می‌کنه.
آخرین آماری که من دیدم، مربوط به ۱۵ اگست ۲۰۰۹ ( نه روز پیش)، تعداد موارد ابتلا در ایران ۱۹۶ مورد (۱۳۲ مرد، ۶۴ زن) بود که خوشبختانه هیچ مورد مرگی گزارش نشده بود. درمنطقه مدیترانه شرقی سازمان جهانی بهداشت که ایران هم جزوشه، مجموعا ۲۸۰۲ مورد با ۸ مورد مرگ.
از این ۱۹۶ مورد، ۴۵٪ موارد در افراد ۱۵-۲۴ ساله دیده شده.
ازنظر منشاء، ۵۵٪ از عربستان، ۱۰٪ از تایلند، و نزدیک به ۳٪ از سنگاپور بوده، و چند کشور دیگه که کمتر از ۱ درصد بوده.
در استان یزد ۹ مورد گزارش شده که ۸ مورد از خارج از استان وارد شده و یک مورد واگیری در خود یزد.
در ایران، ۱۹٪ موارد چرخه داخلی بوده. یعنی افرادی که سابقه مسافرت به مناطق آلوده یا تماس با خوک نداشته‌اند.
نکته مهم اینه که گرچه بهترین شرایط برای ادامه حیات این ویروس، رطوبت ۳۵-۴۰٪ و دمای ۲۸ درجه هست، ویروس می‌تونه ۲۴-۴۸ ساعت روی سطوح سخت مثل استیل، پلاستیک و شیشه زنده بمونه. بنابراین دستگیره در، شیشه میز و… که توسط دست یه بیمار آلوده شده، تا ۲۴ ساعت می‌تونه بیماری رو منتقل کنه (اهمیت شستن مکرر دست‌ها در پیشگیری از این بیماری).

و چند نکته تکراری:

شاه‌علامت‌های آنفلوانزای خوکی عبارتند از: تب (با شروع سریع و ناگهانی)، سردرد، سرفه، گلودرد. و علامتهای کمتراختصاصی مثل: آب‌ریزش و گرفتگی بینی، درد بدن، لرز، احساس خستگی، اسهال و استفراغ.
بیماری از ۱ روز قبل تا روز ۷ بعداز شروع علائم واگیرداره.
اساس درمان، استراحت و تغذیه خوبه. خصوصا مایعات بیشتر که عوارض رو کم می‌کنه.
و بحث درمان دارویی که درحیطه این نوشته نیست.

و در آخر چند توصیه:

باتوجه به اینکه انتقال این ویروس با ترشحات تنفسیه، و این قطرات معمولا نمی‌تونن فاصله‌ای بیشتر از یک‌ونیم متر رو طی کنن، درصورتیکه فردی با هرگونه علامتی از عفونت ویروسی (تب، سردرد، سرفه، آبریزش بینی و…) دیدید، حدود ۲ متر ازش فاصله بگیرید.
تا حد ممکن در تجمعات خصوصا در فضاهای بسته نمونید.
باتوجه به اینکه ترس عمده مربوط می‌شه به شروع مدارس، یکی از بهترین کارهایی که می‌تونید بکنید، آموزش بچه‌های مدرسه‌ای هست. در هر فرصت و موقعیت مناسب، دانسته‌ها و توصیه‌هاتون رو با دیگران به اشتراک بگذارید. خصوصا بچه مدرسه‌ای‌ها رو با زبون خودشون آموزش بدید.
و آخرین نکته اینکه ان‌شاءالله امسال با تدبیر مسؤولین، اعزام به حج واجب هم مثل عمره انجام نشه. چون توی مراسم حج واجب، تراکم افراد چندبرابر حج عمره هست و این سال‌ها درفصل پاییز که خطر رو تشدید می‌کنه.

پرسش و پاسخ درمورد این مبحث می‌تونه تکمیل کننده مطلب باشه. لطفا دوستانی که نکات بیشتری می‌دونن با نوشتن نظراتشون کمک کنن.

خدانگهدار و به امید دیدار.
مهدی امیرحیدری
۲ شهریور۸۸
۲۴ اگست ۲۰۰۹

مختصر نوشتم. خیلی خوب می‌شه اگه دوستان با نوشتن نظر، یا در قالب پرسش‌وپاسخ به تکمیل این نوشته کمک کنن:

این روزها یکی از بحث‌های جدی درحوزه بهداشت، آنفلوانزای خوکی هست که تقریبا داره تمام دنیا رو می‌گیره. البته مشکل اصلی، نوع بیماری یا شدتش نیست، بلکه سرعت گسترش بیماری هست که باعث شده سازمان جهانی بهداشت درمورد آنفلوانزای خوکی، هشدارمرحله ۶ را اعلام کند (بالاترین سطح هشدار یعنی وضعیت قرمز یا وضعیت بحرانی جهانی). این ویروس می​تواند به‌وسیله‌ی مسافران از قاره‌ای به قاره دیگر منتقل شود. اعلام این وضعیت یعنی «یک پاندمی جهانی در راه است»، که باتوجه به شروع فصل آنفلوانزای معمولی، این پیش‌بینی خیلی محتمل خواهد بود.

آنفلوانزای خوکی یک بیماری کاملا ساده دستگاه تنفسی است. آنفلوانزا در خوک‌ها نیز همان‌قدر رایج است که در انسان ها. این بیماری به‌راحتی و به‌سرعت سرایت می کند، اما به ندرت به مرگ منتهی می شود.

اما چه‌چیزی ویروس کنونی را تبدیل به ویروسی خطرناک کرده‌است؟ ویروس خوکی نیز مانند تمام ویروس های دیگر، خود را تغییر می دهد. اگر خوک های مبتلا به آنفلوانزای خوکی، همزمان به آنفلوانزای انسانی یا پرندگان نیز مبتلا باشند، این ویروس ها می توانند در بدن حیوان، ژن های خود را تعویض کنند. بدین‌ترتیب، نوعی جدید از ویروس به‌وجود می آید که ژن های دونوع ویروس مختلف را در خود دارد. این همان اتفاقی است که ظاهرا در مورد ویروس کنونی افتاده است.

علائم آنفلوانزای خوکی، همان علائم کلی آنفلوانزای معمولی هست: تب، احساس خستگی و کوفتگی، بی‌اشتهایی، سردرد، سرفه، گلودرد، احساس سرما و لرز، تهوع. ممکن است بعضی ازافراد دچار اسهال و استفراغ شوند. اسهال همزمان با تهوع در آنفلوانزای خوکی شدیدتر از انواع دیگر است.

باتوجه به شباهت علائم بالینی به آنفلوانزای معمولی، تشخیص قطعی آنفلوانزای خوکی به‌سادگی ممکن نیست و فقط با انجام تست‌های آزمایشگاهی خاص می‌توان تشخیص قطعی داد.

از آنجا که درمان این بیماری فقط با داروهای ضدویروس خاص ممکن است، که معمولا گران‌قیمت بوده، به‌طور گسترده در دسترس نیستند، بهترین و عملی‌ترین اقدام در مقابله با این بیماری، پیشگیری خواهد بود. بر اساس اعلام “CDC” اداره سلامت ایالات متحده، دو داروی “Tamiflu” و “Relenza” که داروهای رایج برای مقابله با آنفلوانزا هستند، برای مقابله با تمام گونه​های کنونی آنفلوانزای خوکی نیز مؤثرند.

تا کنون هیچ واکسن مؤثری برای پیشگیری از این نوع از آنفلوانزا در انسان یافت نشده است. البته واکسن برای پیشگیری در خوک‌ها وجود دارد.

آنفلوآنزای خوکی هم مثل بقیه انواع آنفلوانزا، از راه تماس با ذرات بزاقی خصوصا موقع سرفه و عطسه منتقل می‌شود. بنابراین، برای پیشگیری:

• دستان خود را به طور مرتب با آب و صابون بشویید، مخصوصا زمانی که عطسه یا سرفه می‌کنید (برای جلوگیری از آلودگی دیگران) و یا وقتی که از بیرون به خانه باز می‌گردید (برای مراقبت از خودتان). اگر آب و صابون در دسترس نیست، می‌توانید از ژل‌های تمیزکننده دست استفاده کنید.
• از دست‌زدن به اشیا و سطوحی که ممکن است آلوده باشند، مخصوصا در اماکن عمومی بپرهیزید (مانند میز‌های کافی‌شاپ‌ها و رستوران‌ها، دستگیره در وسائل حمل و نقل عمومی، نرده‌ها و…)
• از دست‌زدن به دهان، بینی و چشمان خود بپرهیزید.
• در صورتی که خود مشکوک به ابتلا به آنفلوآنزا (یا هرگونه عفونت تنفسی ویروسی) هستید، حتما هنگام عطسه و سرفه جلوی دهان و بینی خود را بگیرید. اگر دستمال به همراه ندارید، هنگام عطسه یا سرفه قسمت داخلی آرنج خود را در برابر دهان و بینی بگیرید تا ویروس در فضا پخش نشود و هم‌چنین دستانتان آلوده نشوند.

آنفلوانزای خوکی از راه مواد غذایی منتقل نمی​شود. البته برای اطمینان بیشتر می​توان گوشت خوک را تا دمای بیش از ۷۲ درجه رساند.

چند نکته هم به عنوان توصیه:

از اونجا که بیشتر موارد این بیماری در ایران، در حجاج دیده شده، و باتوجه به اینکه ممکنه تا یک هفته نهفته باشه، اگه خواستید برید دیدنی حاجی، صبر کنید تا از برگشتنش یک هفته بگذره.

واکسن آنفلوانزا رو امسال بزنید. چون اگه آنفلوانزای معمولی نگیرید، قاعدتا مقاومت بدن شما در برابر نوع خوکی بیشتره.

رستوران و کافی‌شاپ رو به حداقل برسونید و درمورد غذا: از سنتی ها دیزی و از غربی‌ها پیتزا رو انتخاب کنید که خوب حرارت می‌بینن و بعد از پخته‌شدن، کمترین تماس رو با دست کارکنان دارن. البته تاکید کنید پیتزا رو بدون سس براتون بیارن و از سس‌های یک‌نفره استفاده کنید. از اون کوچیکا که به‌ سختی و با دندون باز می‌شن!